Klare taal

De wekelijkse boodschappen. Ik duw het winkelwagentje voor me uit en haal tomaten, kalfsworst en kaas uit het rek. Een man van in de zestig komt naar me toe. Hij geeft me een pakje gehakt. “Ik heb mijn bril niet bij”, zegt hij,  “is dit nu gewoon filet americain?” Ik lees het etiket en knik ja. Dit is puur rundsvlees. Hij bedankt me.

Vergat deze man echt zijn leesbril? Of heeft hij moeite met lezen? Zoals veel andere Vlamingen. Van 8 tot 14 september loopt de Week van de Geletterdheid. Lezen en schrijven zijn belangrijk om mee te kunnen.

Leesbare teksten, korte zinnen, gemakkelijke woorden. Het helpt allemaal om de drempel voor laaggeletterden te verlagen.

Ik doe er graag

en vaak

aan mee.

 

 

 

Een Barackske doen

keep-calm-and-doe-een-barackskekIk verdiepte me in de geschiedenis van de zeppelin. Voor een toeristische publicatie. Ferdinand von Zeppelin gaf zijn eigen naam aan zijn vliegende creatie. Taalkundig is een zeppelin een eponiem. Het is een woord afgeleid van een persoonsnaam. Zoals de saxofoon van Adolphe Sax, of de diesel van Rudolf Diesel.

Zou ook mooi staan in het lijstje: het ‘Barackske’. Ken je dat kreetje van de radiomarathons van MNM?  Je zegt ‘Yes, we Can!’ en je daadkracht piekt. Je dipje smelt als sneeuw onder de zon. Barack Obama gaf zijn naam aan een oppepper van formaat. En wij Vlamingen goten het in een uitdrukking à la  ‘een terraske doen’.

Treitervlogger knipt een straat

Transparante woorden zijn woorden waarvan de betekenis meteen duidelijk is. Volgens de auteurs van ‘Het Taaljaar 2016′ hebben dit soort woorden een grotere overlevingskans dan woorden die je niet klokslag begrijpt.

Transparant is bijvoorbeeld treitervlogger, het Van Dale Woord van het Jaar in 2016 bij onze noorderburen. Dat is een videoblogger die filmpjes maakt waarin mensen andere mensen plagen. Klaar als water toch?

Ontransparant is ‘een straat knippen’. Klinkt goed, een mooi beeld, dat wel. Maar wat betekent het nu eigenlijk? Als ze mijn straat gaan ‘knippen’, zullen de auto’s die er langs beide kanten inrijden in het midden dan tot stilstand komen of boem op elkaar botsen? Of mogen auto’s er überhaupt niet meer in? Voorlopig vind ik dit ‘knippen’ in geen enkel woordenboek terug.

Spelling voor dummies

Bij Het Groot Dictee der Nederlandse Taal eind vorig jaar, laaide de discussie over de moeilijke Nederlandse spelling weer op. Sommige stemmen beweerden dat taalregels helemaal niet zo belangrijk zijn. Dat ze misschien wel afgeschaft moeten worden.

Spelling krijg je alleen met oefenen onder de knie. Dat klopt. Maar taalregels miskennen, dat gaat te ver. Zeg je aan een elektricien dat het niet zo nauw steekt met de positieve en negatieve polen? Mag de apotheker een hoestsiroop maken met lukraak wat ingrediënten?  Schieten we een raket naar de maan zonder rekening te houden met natuurkundige principes?

As k in1s zo gon sgrijve, zade ga da apresjeere?

You can’t always get …

you can't ...Het is vrijdagavond. We zijn eind november. In Antwerpen gaan de winterbars open.

In mijn stille straat ruist achter de golfbaan de snelweg. Herfststormen hebben de bladeren in hoopjes bij elkaar gewaaid. Het is moeilijk te zeggen wat de afgelopen weken mijn uren heeft gevuld. Maar het percentage schrijven lag in elk geval hoog.

Daartussen sijpelen de nieuwtjes. Collega’s- zelfstandigen die stoppen. Anderen startten pas een zaak. Allemaal werken ze hard en gedreven. Soms worden ze beloond. Soms beleven ze harde tijden.

‘You can’t always get what you want’, zongen de Rolling Stones.